02/09/2021

Extra vaccinatiedosis tegen COVID-19 bij immuun gecompromitteerde personen vanaf 12 jaar: wanneer, wie, hoe en waar?

Algemeen nieuws

De vaccinatiecampagne in België is ondertussen vergevorderd. In vergelijking met andere landen halen we een hoge vaccinatiegraad. Volledig gevaccineerde personen zijn in grote mate beschermd tegen ernstige ziekte en overlijden ten gevolge COVID-19, inclusief de actueel dominante delta variant. Voornamelijk niet gevaccineerde personen hebben nog een risico op ziekenhuisopname en ernstig ziekteverloop.

De beschikbare gegevens wijzen erop dat personen met een verminderde immuniteit, veroorzaakt door een bepaalde aandoening of door een behandeling, minder beschermd kunnen zijn na basisvaccinatie met 1 of 2 dosissen. Recente wetenschappelijke gegevens tonen aan dat bij deze patiënten met een verminderde immuniteit, het toedienen van een extra dosis mRNA vaccin (momenteel Pfizer of Moderna) kan zorgen voor een betere immuunrespons. In België is er beslist om deze extra kwetsbare patiënten uit te nodigen voor een extra vaccinatiedosis, om hun bescherming tegen COVID-19 te optimaliseren.

Wanneer? Vanaf half september 2021.

Ondertussen zijn alle volwassen personen uitgenodigd voor vaccinatie, en wordt op dit ogenblik de vaccinatie van jongeren vanaf 12 jaar gefinaliseerd.

Vanaf half september zal de selectie en uitnodiging voor een ‘extra’ vaccinatiedosis van de patiënten met verminderde immuniteit starten. Ook binnen deze groep wordt er van oud naar jong gewerkt.

Wie?

Het gaat om personen vanaf 12 jaar met verminderde immuniteit, veroorzaakt door een bepaalde aandoening of door een behandeling, waardoor ze minder sterk reageren op vaccinatie en een ‘extra’ dosis aangewezen is om maximale bescherming te verkrijgen tegen een ernstig ziekteverloop, hospitalisatie of zelfs overlijden door COVID-19. Het betreft patiënten met:

  • aangeboren afweerstoornissen
  • chronische nierdialyse
  • inflammatoire ziekten die behandeld worden met immunosuppressiva
  • bloedkankers of andere kwaadaardige tumoren, die in actieve behandeling zijn/of waren de voorbije 3 jaren
  • pretransplant-, stamcel transplant- en orgaantransplant patiënten
  • HIV-patiënten waarvan het aantal CD4-cellen lager ligt dan 200 per mm³ bloed

Hoe worden de lijsten van deze risicopatiënten opgemaakt?
Voor het opstellen van de lijsten met deze groep patiënten worden gegevens uit meerdere bronnen samengevoegd. Daarbij wordt, net zoals voorheen, de privacy maximaal gerespecteerd.

(1) Het Kankerregister maakt een lijst met patiënten die de laatste drie jaar een diagnose van kanker kregen.

(2) De verzekeringsinstellingen (ziekenfondsen) stellen een lijst samen, op basis van een aantal indicatoren (bv. medicatiegebruik) bij hun leden.

(3) De huisartsen maken een selectie vanuit de medische dossiers van hun patiënten. Zij zullen deze lijst vanaf 8 september geleidelijk aan kunnen aanvullen en op elk moment patiënten aan de lijst kunnen toevoegen (zie verder).

Op die manier is de kans klein dat er iemand vergeten wordt. Al deze lijsten worden samengevoegd tot één unieke lijst in een beveiligd centraal register: de ‘Vaccination Codes Database’. Iemand die op meerdere lijsten voorkomt, wordt uiteraard slechts één keer uitgenodigd. De enige informatie die de database bevat, is ‘deze persoon heeft een verhoogd risico’. Ze bevat dus geen enkele informatie over de aandoening. Naar schatting zullen 300.000 à 400.000 mensen uiteindelijk op deze manier geselecteerd worden.

Hoe kan je nagaan of je op de lijst van risicopersonen staat?

Vanaf 20 september 2021 kan je zelf nakijken of je op de lijst van patiënten staat, via www.myhealthviewer.be of via https://www.mijngezondheid.belgie.be. Vanaf dan kan je ook via de website van je verzekeringsinstelling (ziekenfonds) algemene informatie verkrijgen. Ook je huisapotheker kan je informatie geven over deze algemene selectie van deze risicopatiënten. Je ziekenfonds en huisapotheker kunnen je NIET toevoegen op de vaccinatielijst.

We vragen je dus om met de eenvoudige vraag: ‘Sta ik op de lijst?’ niet naar je huisarts te bellen. Als je een vaste huisarts hebt, die dus je Globaal Medisch Dossier (GMD) bijhoudt, dan hoef je niets te doen. Je kan dan gewoon je uitnodiging afwachten. Ontvang je geen uitnodiging? Je kan dat beschouwen als een goed teken. Het wil zeggen dat je niet tot de extra risicogroep behoort, en dat de basisvaccinatie voldoende beschermt tegen het risico op zware complicaties bij een besmetting met COVID-19.

Wat als je niet op de lijst staat en toch een verhoogd risico loopt?

Er is een kleine kans dat je een risicopatiënt bent, en dat je vanaf 20 september niet op de lijst van je verzekeringsinstelling/ziekenfonds voorkomt. Zo beschikken de verzekeringsinstellingen niet over de nieuwe informatie na 1/4/2021. Een voorbeeld hiervan: je hebt een aangeboren afweerstoornis waarvoor geen behandeling nodig is, en je hebt hiervoor nog nooit een huisarts geraadpleegd.

In dat geval maak je best een afspraak met je vaste huisarts. Deze kan je altijd toevoegen aan de lijst met risicopatiënten, ook na half september. Mensen zonder vaste huisarts maken best een afspraak met een huisarts naar keuze, zodat deze een medisch dossier kan opmaken en je kan toevoegen aan de lijst zodat je ook wordt uitgenodigd voor vaccinatie.

Als je voor je medische behandeling enkel gevolgd wordt via een specialist, kan deze contact nemen met de huisarts om je alsnog toe te voegen aan de lijst.

Waar vindt de vaccinatie van risicopatiënten plaats?
Voor deze extra vaccinatie, die vanaf half september zal plaatsvinden, zullen grotendeels de dan nog beschikbare vaccinatiecentra worden ingezet. De betrokken patiënten zullen automatisch worden uitgenodigd op basis van de gegevens van hun ziekenfonds en behandelende arts (zie hierboven). 

Uitzonderingen hierop zijn de:

  • Bedlegerige mensen en/of mensen onder strikte medische indicaties (bv. ernstige psychiatrische stoornissen, ernstige fysieke invaliditeit) en die niet in staat zijn hun verblijfplaats onder normale omstandigheden te verlaten. Zij komen in aanmerking voor thuisvaccinatie door hun huisarts of de mobiele equipe van het vaccinatiecentrum.
  • Alle chronische nierdialyse patiënten worden gevaccineerd in het dialysecentrum, onder de coördinatie van de behandelend arts/nefroloog.

Indien je denkt in aanmerking te komen voor een thuisvaccinatie, contacteer je best je huisarts nadat je de uitnodiging hebt ontvangen. Deze zal nagaan of je inderdaad een thuisvaccinatie kan krijgen. Indien dat zo is, zal je huisarts deze thuisvaccinatie uitvoeren. Lukt dit niet, dan kan de mobiele equipe van het vaccinatiecentrum je thuis komen vaccineren.

Kan je je vaccin kiezen?
Je kan niet kiezen met welk vaccin je zal worden ingeënt. Alle risicopatiënten zullen voor de ‘extra’ dosis een mRNA vaccin (Pfizer of Moderna) toegediend krijgen. Het heeft dan ook geen zin om de huisarts een attest te vragen voor het verkrijgen van een bepaald type vaccin.

Een uitgebreid wetenschappelijk rapport van en het advies van de Task Force Vaccinatie – waarvan naast de overheidsvertegenwoordigers, ook het KCE, Sciensano en de Hoge Gezondheidsraad deel van uitmaken - kan je terugvinden op https://kce.fgov.be/nl/rapid-review-van-de-literatuur-over-de-toediening-van-een-extra-dosis-covid-19-vaccin-na-primaire.