Hoornaars
- Startpagina
- Stadsprojecten
- Groen & Parken
- Ongedierte
- Hoornaars
Aziatische hoornaar: hoe pakken we dit in Lokeren aan?
De Aziatische hoornaar is een invasieve wespensoort die steeds vaker opduikt in onze regio. Ze vormt een risico voor honingbijen en kan voor overlast zorgen. Daarom werkt Stad Lokeren opnieuw samen met RATO vzw voor de gratis bestrijding van Aziatische hoornaarnesten.
Bestrijding van 1 mei tot 15 oktober 2026
-
In het voorjaar hangen de nesten nog laag en kunnen ze zonder gif veilig verwijderd worden.
-
Dit voorkomt schade aan honingbijenkasten en fruitteelt.
-
In de zomer groeien nesten uit tot gevaarlijke, moeilijk bereikbare constructies op grote hoogte.
-
Na half oktober nemen risico en activiteit sterk af, en sterft de kolonie vanzelf uit. Een verlaten winternest hoeft nooit verwijderd te worden.
RATO kiest ervoor om zich te focussen op wat lokaal het meeste effect heeft:
-
het verwijderen van nesten op plaatsen waar gevaar of overlast ontstaat
-
het beperken van schade aan natuur, landbouw en bijen
-
het efficiënt inzetten van tijd en middelen
Waarom gebruiken we géén voorjaarsvallen?
Het plaatsen van vallen in het voorjaar klinkt logisch, maar in de praktijk zijn er belangrijke nadelen. Voorjaarsvallen zijn meestal niet selectief genoeg. Ze vangen niet alleen de Aziatische hoornaar, maar ook nuttige en soms beschermde soorten zoals:
-
Europese hoornaar
-
koninginnen van hommels
-
andere inheemse wespen en insecten
Deze soorten zijn belangrijk voor onze biodiversiteit. Door bijvangst doen de vallen vaak meer kwaad dan goed.
De meest effectieve maatregel is nog steeds het opsporen en bestrijden van nesten door professionele teams. Zo wordt de volledige kolonie verwijderd, wat veel meer impact heeft dan het vangen van losse koninginnen.
Uit eerdere jaren (2021–2024) blijkt dat zelfs met een bestrijding van 98% van de gemelde nesten, er nog veel verborgen nesten zijn. Daardoor blijft de populatie groeien. Zo verwachten we dit jaar een viervoud van het aantal nesten t.o.v. 2025.
Samen zien we meer. Wat kan jij doen?
Onder het motto #kijkinuwkot is het belangrijk goed rond te kijken of je een Aziatische hoornaar of een nest terugvindt bij jou in de tuin of rond je huis. Hiermee kan je best al starten in het voorjaar. Wanneer je een beginnend nest hebt gevonden, kan dit preventief door RATO verwijderd worden en kan een groot nest en voortplanting voorkomen worden. Samen kunnen we dus het aantal hoornaars bestrijden. Spot je zo’n nest?
Je kan het nest melden via OnsLoket:
- Stap 1: Meld het nest via Infopunt - Stad Lokeren.
- Stap 2: Een natuurwachter van de stad controleert je melding en kijkt of het om Aziatische hoornaar gaat.
- Stap 3: Ging je melding over Aziatische hoornaar? Dan contacteren we RATO vzw zodat ze de verdelging kunnen inplannen samen met jou.
- Stap 4: Medewerkers van RATO vzw komen langs om het nest te bestrijden.
Individuele Aziatische hoornaars meldt men best via waarnemingen.be of via de app ObsIdentify. Onderneem zelf geen bestrijdingsactie en laat het over aan professionelen. Gezien dit beestje vrij agressief uit de hoek kan komen in de buurt van het nest, hou je best altijd ruim afstand. Als het nest in een tuinhuis of dergelijke hangt, is het aangeraden de ruimte niet meer te betreden. De professionele verdelgers zijn opgeleid en dragen speciale beschermkledij. Een wespenpak is niet voldoende om zelf in actie te komen. Bij acuut gevaar verwittig je best de brandweer.
Twijfel je of het over welk nest het gaat, doe gerust een melding via de stad. De natuurwachter zal ter plaatse bekijken over welk nest gaat en verwittigt de brandweer of Rato vzw indien nodig.
Gaat het over een wespennest?
In Lokeren is Hulpverleningszone Oost bevoegd voor het verwijderen van wespennesten.
Een wespennest meld je via het e-loket van de brandweer.
Doe je een aanvraag voor een verdelging, betaal je een eenmalige kost van 65 euro excl. BTW. Opgelet, blijkt nadien dat er geen nest te vinden is of het een nest van bijen, hommels of hoornaars is, betaal je evengoed dat bedrag.
Blijkt achteraf dat de verdelging niet volledig geslaagd is en er wespen actief blijven, dan kan je een bijkomende verdelging gratis vragen. Deze aanvraag moet binnen de 21 dagen gebeuren.
Hoe kan je een hoornaar onderscheiden van een wesp?
De wesp is felgeel met zwart en ongeveer de grootte van een eurostuk.
De hoornaar is een stuk groter:
-
Een Europese hoornaar heeft een roodbruine kop met een geel gezicht. Het borststuk is overwegend roodbruin met een zwarte tekening. Het achterlijf is zwart en geel. De poten zijn roodbruin. De Europese hoornaars zijn ongeveer 3 centimeter lang.
-
Een Aziatische hoornaar heeft een zwarte kop met een oranjegeel gezicht. Het borststuk en achterlijf zijn zwart met enkele gele segmenten. De poten zijn zwart met opvallende gele uiteinden. De Aziatische hoornaars zijn ongeveer 2,5 centimeter lang.

Is verdelgen noodzakelijk?
De Europese hoornaar is een nuttig en zachtaardig insect en moet zeker niet worden verdelgd. Wel let je best op in de buurt van hun nest.
De Aziatische hoornaar is een exotische wespensoort en vormt vooral een bedreiging voor inheemse insecten en honingbijen. Deze wespen zijn niet specifiek gevaarlijk voor mensen maar zijn heel beschermend naar hun nest toe en kunnen zeer gevaarlijk en in groep uithalen. Deze uitheemse diersoort staat bovenaan de lijst van te verdelgen insecten in Europa omdat ze in sneltempo aan het koloniseren is wat schadelijk kan zijn voor onze biodiversiteit, landbouw en in sommige gevallen dus ook gevaarlijk voor burgers.
Aan burgers wordt uitdrukkelijk gevraagd om zelf geen bestrijdingsactie te ondernemen en het aan professionelen over te laten. Dit zowel op openbaar domein als privaat domein.
Een melding kan je rechtstreeks doen bij de stad via OnsLoket (online melding). Een medewerker gaat ter plaatse kijken of het effectief over een Aziatische hoornaarsnest gaat. De stad werkt samen met Rato en voorziet in een kosteloze interventie. Gaat het toch over een wespennest verwittigen we de brandweer.
Gaat het over een Europese hoornaar, dan dient het nest niet bestreden te worden. Deze diertjes zijn niet agressief, noch voor de inlandse bijen noch voor de mens. Indien het nest van de Europese hoornaar in de dichte nabijheid van een woning hangt waardoor ze zich mogelijks bedreigd kan voelen, geven wij advies om dit te melden bij de brandweer Hulpverleningszone Oost. Ook bij wespen op privédomein neem je contact op met de brandweer. Deze dienst is betalend.
Hoe herken je een nest van een Aziatische hoornaar?
Dit insect bouwt twee types nesten: een klein primair nest in de lente en een groot secundair nest vanaf de zomer. Het nest is altijd lichtbruin omdat het wordt opgebouwd uit dode houtvezels. De Aziatische hoornaar nestelt het liefst in stedelijk gebied waar veel voedsel te vinden is.
Het primaire nest wordt gebouwd van april tot juni. Dit is altijd bolvormig en hangt op een plaats beschut tegen regen en wind. Voorbeelden zijn binnen in een schuur, een veranda, een tuinhuisje of een houthok, op een zolder of onder het dak van een carport. Voorjaarsnesten hangen meestal aan een horizontaal draagvlak zoals een plafond of een balk en hangen meestal in de buurt van water. De grootte varieert tussen een tennisbal en een kleine voetbal en de ingang zit onderaan. Het prille stadium waarin het nest niet groter is dan een tennisbal is moeilijk te onderscheiden van Europese hoornaars of andere wespen.

In de zomer en de herfst groeit de kolonie en neemt de omvang van het nest toe. Het wordt dan een secundair nest of zomernest genoemd. Bij plaatsgebrek verhuist de kolonie en bouwt ze een volledig nieuw zomernest op een andere locatie. In de meeste gevallen wordt het zomernest dan in een boomtop gemaakt. Deze nesten zijn moeilijker om te vinden aangezien ze pas zichtbaar worden als de bladeren van de bomen vallen. Andere plaatsen waar zomernesten kunnen gemaakt worden zijn hagen, schuren, loodsen, onder een dakoverloop of tegen een gevel.
Vaak worden nesten van Aziatische hoornaars verward met maretakken, vogelnesten, zwammen of vergroeiingen van een boomstam.

Foto: verschil tussen een primair (links) en een secundair nest (rechts) (bron: M. Segers & Ovillegas)
Tijdens de wintermaanden krijgen we vaak meldingen van nesten binnen. Deze nesten worden vaak pas zichtbaar door de bladval. Tijdens de winter zijn deze nesten niet meer bewoond. Gezien deze insecten nooit terugkeren naar hun oude nest, gaan we deze ook niet verwijderen. Op termijn worden ze sowieso afgebroken door de weersomstandigheden.
Bron: vespawatch.be
Meer info: vlaamsbijeninstituut.be en vespawatch.be.
